Afera Orlenu, weta Prezydenta i nowe przepisy. Premier Tusk: to układa się w ponurą całość

Premier wskazuje na "magiczny trójkąt": kryptowaluty, paliwa i PiS

Sprawa nieprawidłowości w spółce Orlen za czasów poprzedniej władzy powraca z nową siłą. Premier Donald Tusk, odnosząc się do ustaleń zagranicznych mediów, stwierdził, że obraz sytuacji jest wyjątkowo niepokojący. Szef rządu mówił o splocie trzech elementów, które jego zdaniem tworzą spójny mechanizm nieprawidłowości, i zapowiedział pełne wyjaśnienie wszystkich wątków. Sprawa dotyczy nie tylko finansów największego polskiego koncernu paliwowego, ale także zaufania obywateli do instytucji państwa.

"Wszystko układa się w bardzo ponurą całość, bo oprócz tego magicznego trójkąta: kryptowaluty, brudne interesy na paliwach i PiS, dochodzą konsekwentne weta lub blokady ze strony Prezydenta"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier podkreślił, że Polacy mają prawo poznać prawdę o tej sprawie, dlatego informacje o śledztwie i jego postępach będą sukcesywnie przekazywane opinii publicznej. Jak zaznaczył, skala opisanych zdarzeń jest tak duża, że trudno ją porównać do wcześniejszych afer gospodarczych w Polsce. W jego ocenie dopiero teraz można zrozumieć nerwowe reakcje części polityków i urzędników, którzy próbują dystansować się od sprawy.

Strata 1,6 mld zł i zaliczka wypłacona pośrednikowi

Według ustaleń opisanych przez "Financial Times" sprawa dotyczy nieudanej transakcji zakupu wenezuelskiej ropy przez spółkę Orlen Trading Switzerland. Do transakcji doszło w czasie, gdy prezesem Orlenu był Daniel Obajtek. Koncern miał narazić się na stratę 1,6 mld zł, a spółka wypłaciła pośrednikowi około 230 mln dolarów zaliczki na dostawy surowca, które w dużej mierze nie zostały zrealizowane.

Premier zwrócił uwagę na nietypowy mechanizm całej operacji. Jego zdaniem pojawiają się w niej "dziwni pośrednicy" oraz przekazywanie pieniędzy bez gwarancji uzyskania paliwa. W sprawie pojawia się także wątek kryptowalut, które miały pomóc w realizacji transakcji. To właśnie połączenie tych elementów skłoniło szefa rządu do mówienia o "ponurej całości" i zapowiedzi konsekwentnego rozliczenia wszystkich odpowiedzialnych osób.

"Financial Times pisze o jednym z największych skandali w historii naszego kraju, a cały świat dowiaduje się o aferze Orlenu za czasów pana Obajtka. Straty państwa polskiego tylko w tej jednej sprawie to 1,6 mld zł. Okazuje się, że to właśnie kryptowaluty pomogły w realizacji brudnego interesu z paliwem. Dziwni pośrednicy, przekazanie pieniędzy bez gwarancji uzyskania paliwa"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Nad śledztwami dotyczącymi Orlenu osobisty nadzór sprawuje Prokurator Generalny Waldemar Żurek. Część osób usłyszała już zarzuty, a niektórzy podejrzani ukrywają się przed wymiarem sprawiedliwości, między innymi w Dubaju. Premier zapowiedział, że kolejne informacje o postępach w śledztwie będą regularnie przekazywane opinii publicznej.

Rząd ponownie przyjął ustawę o podatku od nadzwyczajnych zysków paliwowych

Rząd drugi raz przyjął projekt ustawy przewidującej opodatkowanie nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw paliwowych. Celem jest sfinansowanie działań osłonowych dla kierowców i ograniczenie skutków wzrostu cen paliw. Premier zaapelował do Prezydenta Karola Nawrockiego, aby nie blokował ustawy, ponieważ pierwszy projekt został skierowany do Trybunału Konstytucyjnego bez podpisu głowy państwa.

"Gwarantuję, że jeśli Prezydent wreszcie podpisze ponownie złożoną ustawę o nadzwyczajnych zyskach, natychmiast zrealizujemy kolejny etap CPN"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Szef rządu podkreślił, że to nie obywatele powinni ponosić koszty kryzysu paliwowego ani odpowiadać za skutki wojny na Bliskim Wschodzie. Jak zaznaczył, Polska nie ma wpływu na politykę Donalda Trumpa czy Władimira Putina, ale może chronić własnych kierowców przed skutkami globalnych zawirowań. Środki pozyskane z podatku mają pozwolić po raz kolejny w tym roku obniżyć VAT i akcyzę na paliwa.

Premier przypomniał, że Orlen osiągnął w pierwszym półroczu 2026 r. niemal 16 mld zł zysku netto, wobec niespełna 6 mld zł rok wcześniej. Tak dynamiczny wzrost zysków koncernu w zestawieniu z blokadą ustawy o nadzwyczajnych zyskach budzi jego zdaniem uzasadnione pytania o intencje polityków opozycji i otoczenia Prezydenta.

"Nikt już nie powinien mieć wątpliwości, że tę ustawę trzeba podpisać. To nie ludzie mają płacić za kryzys paliwowy, nie Polacy odpowiadają za wojnę na Bliskim Wschodzie. Nie mamy wpływu na politykę Donalda Trumpa, czy Putina"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Surowsze kary za wjazd na przejazd kolejowy na czerwonym świetle

Rada Ministrów przyjęła także projekt zaostrzający sankcje za wjazd na przejazdy kolejowe mimo czerwonego światła, opuszczających się zapór lub rogatek. Kierowcy, którzy nie będą stosować się do przepisów, mają między innymi automatycznie tracić prawo jazdy na trzy miesiące. W najpoważniejszych przypadkach takie zachowania będą mogły zostać zakwalifikowane jako przestępstwo.

"Zdaję sobie sprawę, że praca kierowców, szczególnie ciężarówek, jest bardzo wymagająca i trudna, ale nie możemy ryzykować ludzkim życiem, więc będę apelował o szybkie przyjęcie także tego zaostrzenia przepisów. I mam nadzieję, że wszyscy rozumieją potrzebę tych przepisów"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Zmiany w prawie są odpowiedzią na narastający problem bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych oraz apele środowiska kolejowego. To także reakcja na niedawną katastrofę w Sokolnikach Suchych na Mazowszu, gdzie pociąg Intercity zderzył się z ciężarówką. W wypadku zginęła jedna osoba, a wiele zostało rannych. Premier zapowiedział, że będzie zabiegał o szybkie przyjęcie przepisów przez parlament.

Co to oznacza dla mieszkańców Ostrów Wielkopolski i regionu?

Dla kierowców z Ostrów Wielkopolski i całego regionu kluczowe znaczenie mają dwie zapowiedzi rządu. Po pierwsze, ewentualne podpisanie ustawy o nadzwyczajnych zyskach paliwowych oznaczałoby kolejną obniżkę VAT i akcyzy na paliwa, co bezpośrednio odczują osoby tankujące na stacjach w mieście i okolicach. Po drugie, zaostrzenie kar za wjazd na przejazd kolejowy na czerwonym świetle dotyczy także lokalnych dróg, gdzie w powiecie ostrowskim znajduje się wiele przejazdów kolejowych, w tym na trasach w kierunku Krotoszyna, Kalisza i Ostrowa.

Mieszkańcy regionu szczególnie dobrze znają problem bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych. Przez powiat ostrowski przebiegają ważne linie kolejowe, a część przejazdów znajduje się w pobliżu ruchliwych dróg wojewódzkich i powiatowych. Zaostrzenie przepisów może realnie wpłynąć na zachowania kierowców, zwłaszcza tych prowadzących pojazdy ciężarowe, które codziennie przemierzają lokalne trasy. Automatyczna utrata prawa jazdy na trzy miesiące to sankcja, która może skłonić do większej ostrożności.

Z kolei sprawa afery Orlenu to temat, który interesuje także lokalnych przedsiębiorców i rolników, dla których ceny paliw są jednym z najważniejszych kosztów działalności. Ewentualne obniżki podatków od paliw mogłyby poprawić sytuację firm transportowych i gospodarstw rolnych w regionie. Mieszkańcy Ostrów Wielkopolski, podobnie jak cała Polska, czekają więc na decyzję Prezydenta w sprawie ustawy o nadzwyczajnych zyskach, która może bezpośrednio przełożyć się na ceny na lokalnych stacjach benzynowych.

Najważniejsze fakty w skrócie

• Strata Orlenu w sprawie nieudanej transakcji zakupu wenezuelskiej ropy wynosi 1,6 mld zł.
• Orlen Trading Switzerland wypłacił pośrednikowi około 230 mln dolarów zaliczki na dostawy ropy.
• Rząd po raz drugi przyjął projekt ustawy o opodatkowaniu nadzwyczajnych zysków firm paliwowych.
• Pierwszy projekt został zablokowany przez Prezydenta Karola Nawrockiego i skierowany do Trybunału Konstytucyjnego.
• Orlen osiągnął w pierwszym półroczu 2026 r. niemal 16 mld zł zysku netto, wobec niespełna 6 mld zł rok wcześniej.
• Kierowcy wjeżdżający na przejazd kolejowy na czerwonym świetle mają automatycznie tracić prawo jazdy na trzy miesiące.
• Śledztwami dotyczącymi Orlenu osobiście nadzoruje Prokurator Generalny Waldemar Żurek.
• Niektórzy podejrzani w sprawie ukrywają się przed wymiarem sprawiedliwości, między innymi w Dubaju.