V4 wraca do gry. Tusk w Bratysławie: zablokujemy wszystko, co podniesie ceny energii
Nowy rozdział w historii Grupy Wyszehradzkiej
Grupa Wyszehradzka po latach wewnętrznych napięć wraca do wspólnego działania. W Bratysławie na zaproszenie premiera Słowacji Roberta Fico spotkali się szefowie rządów czterech państw regionu: Polski, Czech, Słowacji i Węgier. W szczycie uczestniczył również premier Irlandii Micheál Martin, którego kraj sprawuje obecnie prezydencję w Radzie Unii Europejskiej. To pierwsze od dawna spotkanie w takim formacie, które zaowocowało konkretnymi deklaracjami.
Polskę reprezentował premier Donald Tusk, Czechy – Andrej Babiš, Węgry – Péter Magyar. Gospodarzem był słowacki premier Robert Fico. Jak podkreślali uczestnicy, region Europy Środkowej chce znów mówić jednym głosem w kluczowych sprawach dla Unii Europejskiej. Współpraca ma dotyczyć nie tylko energii i budżetu, ale także polityki migracyjnej oraz ochrony przemysłu.
"Odbudowujemy prestiż i skuteczność Grupy Wyszehradzkiej, z dobrym skutkiem dla naszych państw i Unii Europejskiej. W czasach, kiedy działaliśmy solidarnie, osiągaliśmy nasze cele i wzmacnialiśmy Unię jako całość"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Premier Tusk zwrócił uwagę, że historia regionu pokazuje, iż tylko wspólne stanowisko przynosi efekty. Dzięki determinacji państw V4 udało się w przeszłości przeprowadzić kluczowe reformy i zapewnić regionowi należne miejsce w strukturach europejskich. Dziś ta jedność ma być ponownie fundamentem działań.
Walka o tańszą energię priorytetem
Jednym z najważniejszych tematów szczytu była kwestia cen energii. Państwa Grupy Wyszehradzkiej zgodnie zapowiedziały, że będą blokować wszelkie rozwiązania unijne, które mogłyby doprowadzić do wzrostu kosztów energii w regionie. To szczególnie istotne w kontekście ochrony konkurencyjności europejskiego przemysłu, który coraz mocniej odczuwa presję ze strony globalnych rynków.
"Zablokujemy wszystko, co sprowadzi na nas ryzyko droższej energii. To kwestia być albo nie być całej Unii Europejskiej"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Premier Polski podkreślił, że bez realistycznej polityki energetycznej Europa nie ma szans w wyścigu z Chinami i Stanami Zjednoczonymi. Wysokie ceny energii uderzają bowiem nie tylko w gospodarstwa domowe, ale przede wszystkim w przemysł, który zatrudnia miliony ludzi w całej Wspólnocie. Dlatego V4 chce wspólnie zabiegać o rozwiązania chroniące zarówno klimat, jak i miejsca pracy.
"Między bajki możemy włożyć marzenia o konkurowaniu z Chinami czy Stanami Zjednoczonymi, jeśli ceny energii będą u nas wyglądały tak, jak w tej chwili"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Zdaniem premiera Tuska ochrona klimatu pozostaje ważnym celem, ale równie istotna jest ochrona unijnego przemysłu i granic. Tylko takie wyważone podejście pozwoli zachować konkurencyjność gospodarki UE i zapewnić obywatelom stabilne miejsca pracy.
Budżet UE musi docenić tych, którzy strzegą granicy
Kolejnym kluczowym postulatem Polski i pozostałych państw V4 jest uwzględnienie w przyszłym budżecie Unii Europejskiej wysiłków krajów ponoszących szczególną odpowiedzialność za ochronę zewnętrznej granicy Wspólnoty. Polska wydaje obecnie setki milionów złotych rocznie na utrzymanie szczelności wschodniej granicy. Zdaniem premiera Tuska te nakłady muszą zostać dostrzeżone i odpowiednio wsparte finansowo.
"Dzisiaj już nikt nie mówi o nielegalnej migracji na wschodniej granicy. Wiecie dlaczego? Ponieważ z blisko 20 tys. nielegalnych przejść miesięcznie ograniczyliśmy je prawie do zera"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Premier Czech Andrej Babiš, odnosząc się do kwestii migracji, ocenił, że region V4 jest najbardziej perspektywiczny ze wszystkich regionów Europy, a bezpieczeństwo odgrywa w nim kluczową rolę. Zaznaczył przy tym, że każde państwo samodzielnie decyduje o tym, kto będzie na jego terenie mieszkać i pracować. To stanowisko jest wspólne dla wszystkich członków Grupy Wyszehradzkiej.
"Każde nasze państwo samo decyduje o tym, kto u nas będzie żyć i kto u nas będzie pracować"
Andrej Babiš, Premier Czech
Premier Słowacji Robert Fico zapowiedział z kolei, że w ramach prac nad budżetem UE państwa V4 będą zabiegać o utrzymanie odpowiedniego poziomu finansowania polityki spójności i wspólnej polityki rolnej. To szczególnie ważne dla regionów takich jak Wielkopolska, które w dużym stopniu korzystają z unijnych funduszy.
"Grupa Wyszehradzka znowu żyje i znowu jest zdolna do wyrażania wspólnego stanowiska"
Robert Fico, Premier Słowacji
Irlandia: potrzebny budżet patrzący w przyszłość
Premier Irlandii Micheál Martin, którego kraj sprawuje obecnie prezydencję w Radzie UE, podkreślił, że w najbliższych miesiącach Unię Europejską czeka trudny okres. Jego zdaniem jednym z najważniejszych zadań jest jak najszybsze uzgodnienie unijnego budżetu, który pozwoli rozwiązywać stojące przed Wspólnotą wyzwania.
"Europa potrzebuje budżetu, który patrzy w przód – żebyśmy mogli rozwiązywać wyzwania, które stoją przed nami i żeby ta polityka zakończyła się sukcesem"
Micheál Martin, Premier Irlandii
Premier Węgier Péter Magyar zwrócił uwagę, że siłą Grupy Wyszehradzkiej jest koncentrowanie się na tym, co łączy jej państwa, oraz na obszarach, w których mogą one wspólnie reprezentować swoje interesy. Jego zdaniem wzmocniona współpraca przyniesie korzyści nie tylko regionowi, ale całej Europie.
"Jestem przekonany, że wzmocniona V4 będzie ponownie skutecznie działać, a korzyści z tej współpracy odczuje również cała Europa"
Péter Magyar, Premier Węgier
Premier Tusk wyraził nadzieję, że rozwiązania wypracowane w Polsce i całym regionie staną się przykładem dla innych państw europejskich. Dotyczy to między innymi polityki migracyjnej, ale także wielu innych obszarów, w których doświadczenia V4 mogą stanowić punkt odniesienia dla całej Unii Europejskiej.
"To ważne, żebyśmy w tych trudnych czasach konsultowali się w grupach, które mają ambitne cele, zdefiniowane interesy i intencje budowania europejskiej jedności"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Co to oznacza dla mieszkańców Ostrów Wielkopolski?
Dla mieszkańców Ostrów Wielkopolski i całego regionu deklaracje płynące z Bratysławy mają wymiar bardzo praktyczny. Po pierwsze, walka o niższe ceny energii oznacza potencjalne oszczędności w domowych budżetach. Wysokie rachunki za prąd i gaz to dziś jedno z największych obciążeń dla rodzin w Wielkopolsce, a także dla lokalnych firm, które zmagają się z rosnącymi kosztami produkcji.
Po drugie, ochrona unijnego przemysłu i konkurencyjności gospodarki przekłada się bezpośrednio na miejsca pracy w takich ośrodkach jak Ostrów Wielkopolski, gdzie działa wiele przedsiębiorstw produkcyjnych i usługowych. Stabilne warunki prowadzenia działalności to szansa na dalszy rozwój lokalnego rynku pracy i zatrzymanie młodych ludzi w regionie.
Po trzecie, walka o utrzymanie finansowania polityki spójności i wspólnej polityki rolnej jest kluczowa dla Wielkopolski. To z tych funduszy pochodzą środki na modernizację dróg, rozwój infrastruktury, wsparcie rolnictwa i inwestycje w lokalne projekty. Dla powiatu ostrowskiego oznacza to możliwość dalszego pozyskiwania pieniędzy na remonty, inwestycje i rozwój usług publicznych.
Po czwarte wreszcie, stanowisko V4 w sprawie ochrony granic i polityki migracyjnej wpisuje się w oczekiwania wielu mieszkańców regionu, którzy obawiają się niekontrolowanych ruchów migracyjnych. Bezpieczeństwo jest bowiem jedną z kluczowych wartości, które lokalna społeczność stawia na pierwszym miejscu.
Najważniejsze ustalenia szczytu w Bratysławie
- Państwa V4 zablokują każde rozwiązanie unijne, które mogłoby doprowadzić do wzrostu kosztów energii w regionie.
- Polska wydaje obecnie setki milionów złotych rocznie na ochronę wschodniej granicy UE.
- Liczba nielegalnych przekroczeń granicy spadła z blisko 20 tys. miesięcznie do prawie zera.
- Priorytetem V4 pozostaje obniżenie cen energii w regionie oraz ochrona konkurencyjności europejskiego przemysłu.
- W pracach nad budżetem UE państwa V4 będą zabiegać o utrzymanie finansowania polityki spójności i wspólnej polityki rolnej.
- Irlandia sprawuje obecnie prezydencję w Radzie Unii Europejskiej i naciska na szybkie uzgodnienie unijnego budżetu.
- W szczycie uczestniczyli premierzy: Polski, Czech, Słowacji, Węgier oraz Irlandii.
Spotkanie w Bratysławie potwierdziło, że Grupa Wyszehradzka chce wspólnie zabiegać o swoje interesy w kwestiach kluczowych dla regionu i całej Unii Europejskiej. Kolejne miesiące pokażą, czy deklaracje przełożą się na konkretne decyzje w Brukseli. Jedno jest pewne – region Europy Środkowej znów chce być słyszany.