Jan Maciaszek
Biografia
Jan Maciaszek urodził się 3 maja 1876 roku w Ostrowie Wielkopolskim w rodzinie Pawła, mistrza krawieckiego, i Marii z Śmiłowskich. Po ukończeniu szkoły ludowej uczył się w gimnazjum w Ostrowie, gdzie w 1896 r. zdał egzamin dojrzałości.
Studiował prawo na Uniwersytecie w Berlinie i działał w organizacji Zet. Po ukończeniu studiów zdał egzaminy referendarski (1899) i asesorski (1904). W 1901 r. odbył obowiązkową, jednoroczną służbę wojskową w armii niemieckiej, w regimencie artylerii konnej w Poznaniu, uzyskując stopień podporucznika. Rozpoczął pracę jako adwokat w Rawiczu, a następnie w Lesznie.
Po wybuchu I wojny światowej został powołany do armii niemieckiej i skierowany do okupowanej Łodzi, gdzie pełnił obowiązki zastępcy niemieckiego prezydenta policji. Przez pół roku był pierwszym prokuratorem wojskowym w Łodzi. Jeszcze przed wybuchem rewolucji w Niemczech w 1918 roku został wysłany do Doniecka, gdzie kierował transportem i nadzorował linię kolejową Charków-Taganrog.
Do Poznania, gdzie zamieszkał w 1917 roku, powrócił jeszcze przed wybuchem powstania wielkopolskiego. W listopadzie 1918 roku czynnie uczestniczył w ruchu polskim dążącym do przejęcia władzy w byłym zaborze pruskim. 6 grudnia 1918 roku został szefem Wydziału Bezpieczeństwa Publicznego Komisariatu Naczelnej Rady Ludowej w Poznaniu.
Należał do głównych organizatorów Straży Ludowej w Wielkopolsce, formacji o charakterze porządkowo-policyjnym. Aktywnie uczestniczył w organizowaniu odsieczy dla oblężonego przez Ukraińców Lwowa. 28 grudnia 1918 roku stanął na czele polsko-nie mieckiej Komendy Miasta Poznania i przez kilka dni kierował wojskiem wielkopolskim. Po likwidacji tej Komendy na początku 1919 roku został przewodniczącym Komisji Likwidacyjnej wszystkich nieliniowych instytucji, zakładów i składów pozostających po wojskach niemieckich.
W połowie stycznia 1919 roku nowo mianowany głównodowodzący Polskich Sił Zbrojnych byłaego zaboru pruskiego gen. Józef Dowbor-Muśnicki postawił go na czele utworzonego szefostwa Aprowizacji, instytucji kierowniczej do spraw gospodarki wojskowej i uruchomienia przemysłu wojennego. W październiku 1919 roku został pełnomocnikiem polskim przy niemieckim jeszcze magistracie bydgoskim. 15 października tego roku przybył do Bydgoszczy, by na miejscu przekonać się o stanie przygotowań do przejęcia miasta przez władze polskie.
14 stycznia 1920 roku Ministerstwo byłej Dzielnicy Pruskiej, na propozycję bydgoskiej Rady Ludowej, powołało go na stanowisko komisarza generalnego na miasto Bydgoszcz, odpowiedzialnego za przejęcie miasta od Niemców. Pełniąc tę funkcję, przejął 19 stycznia z rąk ostatniego niemieckiego burmistrza Hugo Wolffa zwierzchnią władzę w Bydgoszczy. 20 stycznia 1920 roku rozpoczął faktyczne urzędowanie w mieście.
11 marca 1920 roku bydgoska Rada Miejska, wciąż jeszcze niemiecka, dokonała jednogłośnego wyboru Maciaszka na stanowisko prezydenta Bydgoszczy, jednak nie zatwierdził tego wyboru wojewoda poznański, wobec czego pozostał on prezydentem komisarycznym. W czasie krótkiej kadencji przyczynił się do repolonizacji miasta i jego instytucji. Dzięki jego zabiegom już w kwietniu 1920 roku włączono do granic Bydgoszczy 18 podmiejskich gmin zamieszkałych w większości przez Polaków.
Znacząco dbał o finanse i gospodarkę miejską, rozpoczął budowę sieci wodociągowej i kanalizacyjnej na przedmieściach, uratował Izbę Rzemieślniczą i Izbę Przemysłowo-Handlową, które zamierzano przenieść do innych miast. Dbał o rozwój szkolnictwa polskiego, obsadę kierownictwa Teatru Miejskiego (powołując dyrektorem Wandę Siemaszkową) oraz Biblioteki Miejskiej (powierzając dyrekturę Witoldowi Bełzie).
Trudne warunki gospodarcze i problemy z odniemczeniem administracji miejskiej spowodowały, że był krytykowany; w 1921 roku doszło do demonstracji i napaści na magistrat. 20 czerwca 1921 roku zrezygnował ze stanowiska; jego rezygnacja została potwierdzona 4 lipca przez Ministerstwo byłej Dzielnicy Pruskiej, a magistrat wypłacił mu odszkodowanie w wysokości 700 tys. marek za uszczerbek na zdrowiu i zniszczenia.
Od czerwca 1921 roku nie uczestniczył już w życiu publicznym Bydgoszczy, zajmując się adwokaturą i notariatem. Prowadził jedną z największych kancelarii w mieście przy ul. Gdańskiej 6, zatrudniając ponad 20 pracowników. W 1922 roku zweryfikowano go w stopniu kapitana ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 roku w korpusie oficerów rezerwy sądowych.
Zmarł 10 stycznia 1932 roku w Bydgoszczy po długiej i ciężkiej chorobie. Pochowany został na bydgoskim cmentarzu Nowofarnym. Był żonaty z Łucją z Gremczyńskich (1884–1947); mieli córkę Zofię, która wyszła za mąż za adwokata Bernarda Ciesielskiego w Bydgoszczy.
Ordery i odznaczenia: Złoty Krzyż Zasługi (1928).
Na cześć Jana Maciaszka nazwano ulicę na bydgoskim Miedzyniu.